- Gospodarstwa pomocnicze tworzy, łączy, przekształca i likwiduje:
a) Kierownik Jednostki Budżetowej po uzyskaniu zgody ministra, wojewody, kierownika urzędu centralnego- dotyczy państwowych gospodarstw pomocniczych
b) Kierownik Samorządu Jednostek Budżetowych po uzyskaniu zgody wójta (burmistrza lub prezydenta), zarządu powiatu, zarządu województwa.
W ramach jednostek budżetowych może funkcjonować kilka gospodarstw pomocniczych.
- Zajmuje się produkcją towarów lub świadczeniem usług, które sprzedaje:
- swoje macierzystej jednostce budżetowej po kosztach wytworzenia (własnych)
- innym podmiotą po cenach rynkowych

Gospodarstwa pomocnicze- jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych wyodrębnione z jednostki budżetowej pod względem organizacyjnym i finansowym.
W ramach gospodarstwa może być prowadzona część działalności podstawowej jednostki budżetowej lub jej działalność uboczna. Gospodarstwo pokrywa swoje wydatki z uzyskanych przychodów, może jednak otrzymać dotacje z właściwego budżetu (powiązanie z budżetem metodą NETTO)
Przykłady:
- stołówki szkolne (działalność pomocnicza)
- warsztaty pracy przy szkołach zawodowych (część działalności podstawowej)
- ośrodki wypoczynkowe (działalność uboczna)
- zakłady poligraficzne przy urzędach (część działalności podstawowej)